Czym jest oddech Cheyne-Stokesa

/ / Bezdech senny, Zaburzenia snu

Zaburzenia związane z oddychaniem

Oddech Cheyne-Stokesa zalicza się do zaburzeń procesów oddychania, wśród których wyróżniamy różne nieprawidłowości. Niewłaściwe oddychanie może wynikać np. z nieprawidłowej częstości pobierania powietrza, czy nieprawidłowej ilości pobranego powietrza. Może być spowodowane nieregularnym oddechem bądź nienależytym ruchem klatki piersiowej. Jakie są objawy i przyczyny oddychania Cheyne-Stokesa?

Oddech Cheyne-Stokesa – czym się przejawia

Oddychanie Cheyne-Stokesa to patologiczny sposób oddychania, polegający na występowaniu bezdechów, po których pojawia się szybszy i głębszy oddech, który następnie ulega stopniowemu zwolnieniu i spłyceniu, aż do kolejnego bezdechu.

Ten rodzaj oddychania nazywany jest także oddychaniem okresowym lub oddechem periodycznym.

Najczęściej pojawia się w przebiegu chorób ośrodkowego układu nerwowego, takich jak encefalopatie, czyli przewlekłe lub trwałe uszkodzenia w strukturach mózgu (polekowe lub metaboliczne), udary, a także niewydolność pracy serca.

Jako pierwszy, w 1818 roku, jego objaw opisał John Cheyne, szkocki lekarz i chirurg, a następnie irlandzki lekarz Wiliam Stokes.

Osoby, u których występuje oddech Cheyne-Stokesa zazwyczaj odczuwają:

  • Duszności podczas leżenia
  • Senność i zmęczenie w ciągu dnia spowodowane złej jakości snem
  • Duszność nocną i napady kaszlu, zakłócające sen

Oddech Cheyne-Stokesa u noworodka

Oddychanie typu Cheyne-Stokesa niekiedy obserwuje się w czasie normalnego snu u niemowląt oraz u starszych ludzi.

U niemowląt regularność i rytmiczność oddychania nie są jeszcze zupełnie ustalone przed końcem drugiego roku życia. W tych wypadkach oddech ten jest fizjologicznym przejawem niedojrzałości ośrodkowego układu oddechowego.

Oddech Cheyne-Stokesa u noworodka

Oddech Cheyne-Stokesa niekiedy występuje u niemowląt

W innych grupach wiekowych ten typ oddechu wskazuje na uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego i zaburzenia funkcji ośrodka oddechowego w rdzeniu przedłużonym.

W każdym zaobserwowanym przypadku zmiany sposobu oddychania należy zwrócić się do niezwłocznie do lekarza.

Przyczyny oddechu Cheyne-Stokesa

Procesy prowadzące do rozwoju oddychania typu Cheyna-Stoksesa nie są do końca poznane. Uważa się jednak, że jest to spowodowane m.in. niestabilnością sprzężenia zwrotnego w systemie kontroli oddechu. Zmieniające się poziomy tlenu i dwutlenku węgla we krwi powodują cykle bezdechu i hiperwentylacji.

Czynnikami sprzyjającymi wystąpieniu oddechu Cheyne’a-Stokesa są:

  • starszy wiek
  • migotanie przedsionków
  • ciężka niewydolność serca
  • zwiększone ciśnienie zaklinowania w płucnych naczyniach włosowatych
  • niskie ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla (PaCO2) w ciągu dnia

Oddychanie Cheyne – Stokesa zagraża osobom ze schorzeniami neurologicznymi a także z niewydolnością serca. Wg niektórych badań nawet 50% osób z umiarkowaną lub ciężką przewlekłą niewydolnością serca ma także znaczące oddychanie Cheyna-Stokesa.

Oddech ten jest również rozpoznawalny jako składnik zespołu bezdechu sennego.

Oddech Cheyne-Stokesa – diagnostyka

Diagnostyka oddechu tego typu nie jest łatwa, z uwagi na fakt, iż pojawia się on podczas snu. Jednak warto obserwować ewentualne duszności, kaszel, czy chociażby samopoczucie w ciągu dnia. A w każdym wypadku, kiedy obserwujemy problemy z oddychaniem, należy udać się do lekarza.

Lekarz może zlecić badanie snu, najczęściej polisomnografię.

Wysokiej klasy aparaty CPAP potrafią rozpoznawać to zaburzenie. Jednak nie są w tym jednak nieomylne. Jeśli jednak raport pokaże 4-5 % oddechów Cheyna-Stokesa, koniecznie skonsultuj się ze specjalistą. Może to oznaczać np. pojawienie się problemów z krążeniem.

Jak leczyć oddech Cheyne-Stokesa

W przypadku występowania tego typu oddechu, lekarz zaleci jedno lub kilka opcji leczenia, wśród których możemy wyróżnić:

– operację zastawki serca
– farmakoterapię
– leczenie zastoinowej niewydolności serca
– transplantację serca
– rozrusznik serca
tlenoterapię
terapię CPAP

Czy można zapobiegać oddechowi Cheyne-Stokesa

W zasadzie profilaktyka oddechu Cheyna-Stokesa, jak wyżej wskazano,  to zapobieganie schorzeniom związanym z tym oddychaniem, w tym niewydolności serca, czy udarowi. Jak praktycznie w każdej profilaktyce, wskazane jest prowadzenie zdrowego trybu życia oraz odpowiednia dieta.

Pomocne może być też unikanie ekspozycji na metale ciężkie i inne toksyny, które mogą powodować encefalopatię (przewlekłe lub trwałe uszkodzenie mózgu).

Terapia CPAP w przypadku oddechu Cheyne-Stokesa

Są badania, które sugerują że aż 43 procent osób doświadcza korzystnych skutków pod względem objawów Cheyne-Stokesa przy zastosowaniu terapii CPAP.

oddech Cheyne-Stokesa a terapia CPAP

Terapia CPAP może być pomocna w leczeniu oddechu Cheyne-Stokesa

Nie jest jednak do końca jasne czy powoduje wydłużenie życia u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca.

Masz pytania – skontaktuj się z naszym specjalistą.

Pozdrawiamy
Zespół BRANDvital

Źródła

Naughton, M. T. (1998, June). Pathophysiology and treatment of Cheyne-Stokes respiration. BioMed Research International, 53, 514-518
https://www.sleepassociation.org/patients-general-public/sleep-apnea/what-is-sleep-apnea/  
https://www.cpapblog.pl/2020/12/cheyne-stokes-oddech-periodyczny.html  
https://podyplomie.pl/wiedza/stany-nagle/578,dziecko-z-dusznoscia 
Ingbir, M., Freimark, D., Motro, M., & Adler, Y. (2002, March). The incidence, pathophysiology, treatment and prognosis of Cheyne-Stokes breathing disorder in patients with congestive heart failure [Abstract]. Herz, 27(2), 107-12

 

 
TOP

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close